Facebook mezat satışlarında yoğunluk arttıkça en çok karışan konular; tahsilatın takibi, gün sonu kontrolü, iade/iptal–hasar yönetimi ve stok düzenidir. Ödeme yöntemi EFT/IBAN olsa da (veya linkle ödeme, sanal POS, kapıda ödeme kullanılsa da) doğru bir düzen kurulduğunda hem tahsilat kaybı azalır hem de ay kapanışı çok daha rahat ilerler.
Aşağıdaki rehber, yapı market (mağaza + online + Facebook mezat) satış düzeni için pratik kontrol listeleriyle hazırlanmıştır.
Ödeme yöntemleri: EFT/IBAN, linkle ödeme, sanal POS, kapıda ödeme
Her yöntem için ortak “altın kural”
Her satışa mutlaka tekil bir Sipariş Kodu verin ve tüm süreçte bu kodu kullanın.
Örnek: MZT-2026-0218-045
EFT/IBAN ödemelerinde müşteriye standart mesajla şu notu iletin:
“Lütfen açıklamaya sipariş kodunu yazınız: MZT-….”
Bu küçük adım, “para geldi ama kimin?” karışıklığını ciddi şekilde azaltır.
Ödeme yöntemi bazında kısa notlar
• EFT/IBAN: En yaygın yöntem. Açıklama alanı boş/yanlış olursa eşleştirme zorlaşır.
• Linkle ödeme: Tahsilatı hızlandırır; komisyon ve hesaba geçiş süresini izlemek gerekir.
• Sanal POS: Taksit/komisyon/bloke/iadeler daha sistemlidir; aylık mutabakat şarttır.
• Kapıda ödeme: Kargo firmasının tahsilat raporu kritik; para genelde gecikmeli gelir.
Pratik kontrol listesi
• Her satış için Sipariş Kodu oluşturun ve satış listesine yazın.
• EFT/IBAN’da açıklamaya Sipariş Kodu yazdırmayı standartlaştırın.
• “Ödeme alındı” netleşmeden kargo çıkışı yapmayın (istisna varsa ayrıca prosedür).
• Link/POS kullanıyorsanız komisyon–bloke–iade başlıklarını aylık takip edin.
• Kapıda ödemede kargo tahsilat raporu olmadan “ödendi” saymayın.
Sık yapılan hata
Ödeme geldi diye bakıp, hangi siparişin ödemesi kesinleşmeden kargoya çıkmak. Sonrasında iade/iptal ve eksik tahsilat artar.
Gün sonu mutabakatı: satış listesi – banka – kargo tahsilatı nasıl eşleştirilir?
Yoğun mezat günlerinde en büyük güvence, gün sonu mutabakatıdır.
Kısaca: O günün satış listesi, banka hareketleri, varsa POS raporu, kargo tahsilatı, iade/iptal kayıtlarını tek tabloda kontrol etmektir.
3 adımda gün sonu mutabakatı
1. Satış listesini sabitleyin: Sipariş Kodu, müşteri, tutar, kargo, ödeme yöntemi
2. Tahsilatları çekin: Banka/POS/kargo tahsilat raporu
3. Eşleştirin: “Ödendi / Bekliyor / İade / İptal” durumlarını işaretleyin
Pratik kontrol listesi
• Her satışta Sipariş Kodu zorunlu olsun.
• Banka açıklaması kod içermiyorsa, en azından telefon ile eşleştirin.
• Kapıda ödemeyi, kargo tahsilat raporuna göre ayrı takip edin.
• Kısmi ödeme/fark ödeme varsa not düşüp ayrıca izleyin.
• Gün sonunda “ödemesi eksik kalanlar” listesi çıkarın.
Sık yapılan hata
“Sonra bakarım” diyerek gün sonunu kapatmamak. 3–5 gün sonra satış sayısı artınca takip maliyeti katlanır.
Kısa açıklama: “Mezat + mağaza + online satışlar için satış–tahsilat–kargo–iade mutabakatını tek tabloda takip edin.”
İade / iptal / hasar geldiğinde ne yapmalı?
Yapı marketlerde iade/iptal ve kargoda hasar; sadece müşteri memnuniyeti değil, aynı zamanda stok doğruluğu ve kârlılık konusudur. Doğru kapanış için “para” ve “stok” tarafını birlikte kapatmak gerekir.
En sık senaryolar
• İptal: Ürün gönderilmedi
• İade: Ürün gönderildi, geri geldi
• Hasar: Kargoda hasar oluştu (tutanak/fotoğraf)
• Yanlış/eksik ürün: Değişim + yeniden gönderim
Pratik kontrol listesi
• İade/iptal için tek kayıt açın: Sipariş Kodu + tarih + neden
• Ürün geri geldiyse stok giriş işlemini unutmayın.
• Bedel iadesi yapıldıysa ödeme yöntemine göre iade adımını işleyin (banka/POS/kargo).
• Hasarda mutlaka: fotoğraf + tutanak + kargo evrağı saklayın.
• “İade tamamlandı” demeden önce: stok + tahsilat iki tarafta da kapanmış olmalı.
Sık yapılan hata
İadeyi sadece “para iadesi” olarak kapatıp stok girişini unutmak. Bu, stokları ve kârlılığı bozar.
Set (bundle) satışlarda stok takibi: “Matkap + uç seti” örneği
Mezat ve online’da set satış çok yaygındır. Satış tek satır görünse de aslında birden fazla ürün çıkar. Set içi stok düşümü doğru kurulmazsa, bazı ürünler “var görünüp yok” hale gelir.
Neden sorun olur?
• Set tek ürün gibi satılır ama stokta birden fazla kalem hareket etmelidir.
• Maliyet yanlış çıkarsa kârlılık raporu yanıltır.
• İade geldiğinde setin tamamı mı döndü, parça parça mı? Takip edilmezse stok şaşar.
Pratik kontrol listesi
• Seti oluşturan ürünleri ürün kodlarıyla net tanımlayın.
• Set satıldığında, set içindeki ürünlerin stoktan düşmesi garanti altına alınmalı.
• Set özel fiyatlıysa, maliyeti ve kârı görebilmek için raporlama düzeni kurun.
• İadede: set tam mı döndü, parça mı döndü? Ayrı işlem.
• Aynı ürün hem tek hem set içinde satılıyorsa stok kontrolü daha sık yapılmalı.
Sık yapılan hata
Set satılıyor ama stok düşümü sadece “set” satırından yapılıyor; set içi ürünler hareket görmüyor. Sayımda büyük fark çıkar.
Kapanış: 10 dakikalık düzen, ay kapanışında saatler kazandırır
Facebook mezat (EFT/IBAN ağırlıklı) satışlarında işin sırrı; Sipariş Kodu standardı + gün sonu mutabakat rutini + iade/hasar kapanışı + set stok disiplinidir.
Gün sonu takibini hızlandırmak için Excel şablonunu kullanabilirsiniz: